Turizm Sözlüğü
Tanımlar-Kavramlar-Kısaltmalar
(İngilizce, Fransızca, Almanca karşılıklarıyla)




A-B C-Ç D E-F G-H I-İ J-K-L M-N O,Ö P-R S-Ş T U-Ü V-W Y-Z

P,R

Pansiyon Tahakkuk Cetveli
Günlük pansiyon haılatını belirlenmesi amacıyla kullanılan ve hangi odalarda konaklayan müşterilere yiyecek (pansiyon) verileceği ve bunun kahvaltı, öğle ve/veya akşam yemeği şeklinde dağıtımını gösteren ve hergün için ön büro tarafından düzenlenen bir cetveldir.

Paket tur
Paket turların süresi en az 6 geceleme olmak üzere en çok bir ay olabilir. Ancak bu kuralın değişik türde düzenlenen paket turlar açısından dört ayrı istisnası vardır:

a) Avrupa ile kuzey Atlantik bölgesi arasında düzenlenen bir paket turda süre en az 14 gündür. (Kuzay Atlantik Bölgesi: Alaska, Kanada ve ABD (Miami hariç)'yi kapsamaktadır.
b) Hafta sonu gezileri için düzenlenen paket turların süresi en az 1 en çok 5 gece yatıyı öngörür. Bu tür bir gezi en erken Perşembe günü saat 22:00'de başlayıp en geç Salı günü 08:00'de bitmelidir.
c) Özel gösteriler için düzenlenen turlarda süre tıpkı hafta sonu gezileri gibi en az bir, en çok 5 gece yatıyı gerektirmektedir. Sadece Avruoa için geçerli olan bu tür düzenlemelere "Cannes Film Festivali", "ITB Berlin, Uluslararası Berlin Turizm Boorsası", "Avrupa Futbol Şampiyonası" örnek gösterilebilir.
d) Charter uçuşları ile düzenlenen. Herhangi bir süre sınırlaması yoktur.

Pasan müşteri
Valk in passenger
Otele rezervasyonsoz gelen müşteri.

Pazarlama deneyi
Test marketing

Pazarın bölümlendirilmesi
Segmentation
Pazarın bölümlendirilmesi, toplam pazarın farklı özelliklere sahip alt kısımlara ayrılamsı anlamına gelir. Farklı turizm ürünlerinin varlığı bunlara ayrı ayrı yönelecek mevcut veya potansiyel talebin ayrı ayrı belirlenmesini, diğer bir ifadeyle pazarın bölümlendirilmesini gerektirir.

PCO
Profesyonel kongre düzenleyicisi
Professional congress organizer

PERT
Project Evaluation and Rewiev Technique

PR
(Bkz. Halkla ilişkiler)

Proje geliştirme
Project evaluation

Promosyon
(Bkz. Tutundurma)

p.m.
ing: post meridien, fra: après midi, alm: nachmittags
12 saat zaman dilimi uygulanan ülkelerde öğleden sonrasını ifade eden kısaltma.

Pasaport
ing: passport, fra: passeport alm: Reisepaß, m
bir ülkenin, uyrukluğunu kanıtlamak üzere yurttaşlarına verdiği, dolayısıyla ülkeden çıkmasına veya ülkeye yeniden girmesine izin veren ve kimliği ispata yarayan belge.

Pasavan
ing: safe-conduct pass, fra: passavant alm: Passierschein, m
devlet sınırı dışında bahçe, bağ ve tarlası bulunan kişilerin serbestçe girip çıkmaları için düzenlenen belge.

pasta şefi
ing: pastry chef, fra: chef de pâtissier alm: Konditorchef, m
pasta ve tatlıların hazırlanmasında uzmanlaşmış mutfak elemanı.

patent hakkı
ing: patent right, fra: brevet alm: Patentrecht, n
bir şeyin üretim izni.

Piknik
ing: picnic, fra: pique-nique alm: Picknick, n
yemekli kır partisi.

pilot bölge
ing: pilot region, fra: région pilote alm: Pilotgebiet, n
herhangi bir politikayı veya metodu özel ve sınırlı bir denemeye tabi tutmak amacıyla seçilen bölge.

Pist
ing: runway, fra: piste alm: Flugpiste, f
uçakların iniş ve kalkış yapmalarına, park yerlerine gidip gelmelerine yarayan şerit.

piyasa ekonomisi
ing: market economy, fra: économie de marché alm: Marktwirtschaft, f
turistik ürün ve hizmetlerin satıcılara arzı ile bunları satın almak isteyenlerin taleplerinin karşılaşması ve fiyatların oluşumu.

Plaj
ing: beach, fra: plage alm: Strand, m
yüzmeye ve güneşlenmeye uygun deniz, göl ve nehir kıyılarındaki tesisli kumsal.

Plânlama
ing: planning, fra: planification alm: Plannung, f
belli bir hedefe ulaşmak için aşılan yöntemler sistemi.

Planör
ing: glider, fra: planeur alm: Segelflugzeug, n
hava akımlarından yararlanarak uçurulan, uçağa benzer, hafif, motorsuz hava taşıtı.

Podyum
ing: podium, fra: podium alm: Podium, n
genellikle atletizm yarışmalarında derece alan atletlerin veya giysileri sergilemek için mankenlerin çıktıkları merdivenli, yüksekçe yer.

pompaj istasyonu
ing: pumping station, fra: station de pompage alm: Pumpstation, f
genellikle bir toplama haznesi, bir ya da birçok pompalama birimi bulunan duru ya da kirli suları basma donanımı.

porsiyon kontrolü
ing: portion control, fra: contrôle de portions alm: Portionenkontrolle, f
yiyecek-içecek işletmelerinde müşterilere sunulan yemeklerde fiyat kontrolünü ve miktar eşitliği sağlamak üzere takip edilen usul.

potansiyel Pazar
ing: potantial market, fra: marché potentiel alm: potentieller Markt , m
mevcudiyetini ve gücünü kanıtlamış pazar.

potansiyel talep
ing: potential demand, fra: demande potentille alm: potentielle Nachfrage, f
mevcut olan satın alma gücü.

potansiyel turist
ing: potential tourist, fra: touriste potentiel alm: Potentialtourist, m
bir ülke ya da yöreye seyahat etmeye karar vermiş ya da kısa dönemde edebileceği varsayılan tüketici kesimi.

prestij kitabı
ing: lure book, fra: ouvrage de prestige alm: Luxuswerbeband, n
turistleri belli bir bölge veya ülkeye çekmek amacıyla çıkarılan çok yapraklı tanıtıcı yayın.

Prodüktivite
ing: productivity, fra: productivité alm: Produktivität, f
girdi ve çıktılar arasındaki oranın, verimliliğin ölçümü.

profesyonel firma
ing: professional firm, fra: firme professionnelle alm: professionelle Firma, f
çalışmalarını para karşılığı, meslek ya da temel uğraşı konusu olarak yapan firma.

profesyonel hizmet
ing: professional service, fra: service professionnel alm: professioneller Dienst , m
bir meslek ve uğraş kolu olarak kazanç elde etmek amacı ile yapılan hizmet.

profesyonel pazarlama
ing: professional marketing, fra: marketing professionnel alm: professionelle Vermarktung, f
pazarlamanın para karşılığı, meslek ya da temel uğraşı konusu olarak yapılması.

Pusula
ing: compass, fra: boussole alm: Kompaß, m
üzerinde kuzey-güney doğrultusunu gösteren, bir mıknatıs iğnesi bulunan ve yön tespit etmek için kullanılan araç.


R

Rasyo
(Bkz.Oran)

radyo far
ing: beacon, fra: balise alm: Signalturm, m
bir uçağa kılavuzluk etmek veya uçağı yönlendirmek amacıyla ışık, elektrik sinyali ya da aynı amaçlı başka uyarma türleri yayan istasyon.

Rafting
ing: rafting, fra: rafting alm: Rafting, n
özellikle hızlı akan ırmaklarda, azgın sular arasında yapılan bot yarışı.

Ranza
ing: berth, fra: couchette alm: Etagenbett, n
duvara montajlı, alt alta, açılır kapanır yatak sistemi.

Rayiç
ing: current value, fra: prix courant alm: Marktwert, m
bir malın sürüm değeri, piyasa değeri.

refakat etmek
ing: accompanying, fra: accompagner, alm: begleiten
bir kişiye eşlik etmek, yanında bulunmak.

Refakatçi
ing: accompanying person, fra: accompagnateur alm: Begleiter, m
bir konferansa, toplantıya ya da fuara katılacak bir temsilci ile birlikte resmî kimliği ve görevi olmadan gelen kişi.

refakatli gezi
ing: escorted tour, fra: voyage organisé accompagné alm: organisierte Reise mit Begleite
bir tur görevlisinin tüm ulaşım, konaklama, bagaj hizmetlerinin düzenli şekilde yerine getirilmesinden sorumlu olduğu, masrafın 'her şey dahil' hesaplandığı gezi türü.

refakatsiz paket gezi
ing: unescorted package tour, fra: voyage organisé non accompagné,, alm: organisierte Reise ohne Begleit
tura katılanların grup halinde seyahat etmek zorunda olmadıkları, peşin ödemeli gezi türü.

rehber balıkadam
ing: guide diver, fra: guide plongeur alm: Tauchführer, m
su altı dalışlarında, dalgıçlara yol gösteren, ilgili kurumdan alınmış yetki belgesi taşıyan kişi, usta dalgıç.

Reklâm
ing: advertisement, fra: publicité alm: Werbung, f
bir ürünü topluma tanıtmak, beğendirmek ve böylelikle sürümünü sağlamak için genellikle basın ve yayın araçları ile toplumun ortak yer ve tesislerinden yararlanılarak yazılı, sözlü, görüntülü ya da işaretlerle yapılan tanıtım işi.

reklâm sayısı
ing: number of exposures, fra: nombre de parutions alm: Zahl der zu wiederholenden Werb
tüketici kitlesine ulaşmayı hedefleyen reklâmların tekrarlanma sayısı.

Reklâmcılık
ing: advertising, fra: publicité alm: Werbeagentur, f
müşterileri adına reklâm programları hazırlayıp sunma.

reklâmla ulaşılan tüketici kitlesi
ing: reached consumers by advertisem, fra: nombre de consommateurs atteint, alm: mittels werbung erreichter verb
yapılan reklâmı fiilen duyan veya gören tüketici sayısı.

Rekreasyon
ing: recreation, fra: récréation alm: Erholung, f
insanların boş zamanlarında, eğlence ve tatmin dürtüleri ile, gönüllü olarak katıldıkları aktiviteler.

rekreasyon merkezi
ing: recreation center, fra: centre de récréation alm: Erholungszentrum, n
eğlenceye yönelik faaliyetler için ekipman ve imkânların bulunduğu alan veya yapı.

resmî oda fiyatı
ing: rack rate, fra: tarif homologué alm: offiziell bestätigter Preis, f
konaklama tesisi birimlerinin, ilgili hükümet veya yerel yönetim makamlarınca onanmış resmî fiyatı.

resmî tatil
ing: official holiday, fra: jour férié alm: öffentliche Feiertage, f
yasa ile belirlenen ve devletin öngördüğü yöntemlere uygun olarak yapılan tatil.

Restitüsyon
ing: restitution, fra: restitution alm: Restitution, f
ilk şekline getirmek.

restoranlı vagon
ing: restaurant car, fra: wagon- restaurant alm: Speisewagen, m
trenlerde yeme-içme ihtiyaçlarının karşılandığı vagon.

Restorasyon
ing: restoration, fra: restauration, f, alm: Restaurierung, f
tarihî değeri olan eski bir yapıda, yıkılmış, bozulmuş olan yerlerin aslına uygun biçimde onarılması.

rezervasyon acentası
ing: booking agency, fra: agence de réservation alm: Buchungsagentur, f
müşterileri adına tiyatro, konser, otel gibi yerlerden rezervasyon yapan kuruluş.

rezervasyon ağı
ing: reservation network, fra: réseau de réservation alm: Reservierungsnetz, n
bir turizm tesisi için rezervasyon yapılabilen nokta, yer ve merkezlerin bütünü.

Rıhtım
ing: pier, fra: quai alm: Pier, m
bir nehir veya deniz kıyısında doldurularak yapılmış, gemilerin indirme-bindirme veya yükleme-boşaltma yapabileceği yer.

ring tur
ing: circular tour, fra: circuit alm: Rundreise, f
aynı yerde başlayıp aynı yerde biten tur.

Riviyera
ing: riviera, fra: riviera alm: Riviera, f
lüks yaşam tarzına uygun kıyı tatil mekânı.

ro-ro taşımacılığı
ing: ro-ro transportation, fra: transport ro-ro alm: Ro-Ro- Verkehr, m
özel gemilerle yapılan uluslararası taşımacılık türü.

Rölöve
ing: surveying, fra: relevé alm: Relevierung, f
bir yapının bütün boyutlarını ölçerek plân, kesit ve görünüşünü yeniden çıkarmak.

Römorkör
ing: tugboat, fra: remorque alm: Schleppboot, n
yedeğinde başka taşıtları götürmeğe yarayan deniz taşıtı.

Rota
ing: route, fra: route alm: Kurs, m
varacağı yere ulaşmak için gemi veya uçakların izledikleri belirli yol.

Rulet
ing: roulette, fra: roulette alm: Roulette, n
hızla dönen bir topun, döner bir tablodaki renk ve sayılarda durması ile kazananı belirten kumar oynama aygıtı.

rüzgâr sörfü
ing: wind surfing, fra: planche à voile alm: Windsurf
yelken donanımı bulunan tek kişi için yapılmış bir araçla, su üzerinde rüzgârın yardımıyla kayma biçimindeki su sporu.

Rehberli tur
Guided tour, hosted tour

Rehbersiz dış ülke gezisi
Foreign independent tour (FIT)
Yabancı bir veya birkaç ülkeye, turistlerin isteklerine göre düzenlenen ve ücreti peşin alman rehbersiz gezi.

Rekreasyon
Recreation
Rekreasyon (Latince recreatic), kelime olarak dinlendirmek, eğlendirmek, canlandırmak gibi anlamlara gelmektedir. Rekrwasyon zorunlu çalışma faaliyetlerinden bağımsız olarak bireyin onarılması ve geliştirilmesi, bireyin zamanını dilediği gibi kullanmakta serbest olması, insanın fiziksel gücünü onarmaya ve ruhsal kapasitesini zenginleştirmeye yönelik faaliyetler; bireyin isteyerek katıldığı tüm faaliyetler, zorunlu faaliyetlere karşıt olarak özgürce seçilen faaliyetler. Fiziksel ve sosyal çevrenin değişmesi. İnsanın boş zamanlarında yaptığı faaliyet olarak tanımlanabilir.

Genel rekreasyon faaliyetleri:
  • Kısa dinlenmeler; pilaj, kış sporu gibi.
  • Hafta sonu gezileri.
  • Turizm diye sınıflandırılabilir. Organize rekreasyon faaliyetleri:
  • Artistik (edebiyet, sinema, tiyatro, müzik, sergi vb.) Entellektüle ( Konferanslar, radyo-tv, vb.)
  • Sosyal (Aile, fuar, kongre, toplantı vb.)
  • Pratik uğraş (Bahçecilik, elişleri vb.)
  • Fiziki (Spor, av, yürüyüş, vb.)

    Rekreasyon işletmeleri
    Recreation esteblashments
    Rekreasyon işletmeleri kişilerin boş zamanlarını değerlendirmek, aynı zamanda eğlence, dinlence ve diğer ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla katıldıkları doğal, sportif, kültürel ve eğlenceye yönelik etkinlikleri sunan işletmelerdir.

    Rep.
    Temsilci, representative

    Resepsiyon
    Front desk

    Rezervasyon
    Reservation

    Rezervasyon bölümü
    Reservation department
    Müşteri tesise gelmeden önce ilk iletişm kurulan bölümdür. Rezervasyonun alınması, dosyalanması, rezervasyon tablolarına yerleştirilmesi, maksimum doluluk oranının sağlanması vb. işler

    ROH
    Run of the house
    Konaklama tesisinin elinde kalan ve kategorisi belli olmayan odanın ayrılması (rezervasyonu)

    RTW
    Round the World.