İFTİYAN - YEDİ ODALAR
Ömer Fethi GÜRER
borbir@mynet.com
04.08.2006
Niğde'de, önemli bulguların açığa çıkacağı umulan Bor İfiyan- Yediodalar
yöresinde kaçak kazılara karşı önlem alınıyor.
Geçenlerde bölgede yeni bir kaçak kazı daha açığa çıkarıldı. Niğde Müze
Müdürlüğü, jandarmanın yoğun takibiyle bölgede kaçak kazıların önlenmeye
çalışıldığını belirtiyor.
Yediodalar'a yakın bir bölgede kaçak kazı yapıldığı yönünde duyumumuz
üzerine Niğde Müze Müdürü Fazlı Açıkgöz’ü makamında ziyaret ettik.
Kaçak kazı ile ilgili olarak gereken yapılmış ve şüpheliler yakalanmıştı.
Bu alana Müze Müdürlüğünden bir arkeolog ile gidip baktık.
Kaçak kazı için açılan delik zayıf bir insanın geçeceği kadardı.
Yetkililer, bölgede yaptıkları incelemede içine girmeyi tehlikeli
bulmuştu ancak içeri girenler de vardı. Söylentilere göre sekiz metrelik
bir tünelden sonra geniş bir alana giriliyordu. Bu alanda üç ayrı bölüme
ayrılıyordu. Kaçak kazı yapanların bu alanda mum ve pil ile çalıştıkları
için, çevreye atıklarını bıraktığı da anlatılıyordu. Bu bölgede muhtemel
bir Manastır ya da yerleşim yeri olması olası idi.
Uzmanlar, Bizans döneminden kalma bu kazı alanlarında define bulunamayacağını
ancak o dönemi ait kimi kalıntıların bilinçsizce tahrip edilebileceğini
belirtiyor.
Kaçak kazı yapılan yerin ağzı bir kemeri andırıyor. Çevrede yeni atılmış
sigara paketi ve plastik bardaklar da var. Jandarma bölgeyi kontrol
altında tuttuğunu yetkililer belirtti.
Ancak anlatıldığı gibi girişi dar alanda girmeyi başaranların bir süre
aşağıda kalması da olası. Bu nedenle bölgede acil olarak inceleme yapacak
ya da kazı gerçekleştirilecek bir çalışma şart görünüyor.
Yedi Odalar ve İftiyan tarihi doku ile ilgili 1975 yılından beri haber ve
makaleler ile konuyu gündeme taşıyoruz. Önceki yıllarda bölgede başlatılan
taş ocakları ile ilgili tahribat daha saptanmadan bölgebu kere kaçak
kazılarla yağmalanmaya çalışılıyor.
Yetkililer, duyarlı ve gereken hassasiyetle konuyu sahipleniyor ancak
uzmanların dediği gibi, Niğde’de o kadar çok yer var ki her kaçak kazı
alanına görevli dikecek kadar eleman yok.
İftiyan bölgesi 298 sayılı karar ile 21.10.1988 yılında SİT alanı ilan
edildi. Bu bölgede bulunan Yediodalar Manastırı ise 14.11.1992 yılında
1378 sayılı karar ile korumaya alındı. Ne var ki bölgede taş ocaklarının
açılmasına izin verilişi daha on yıl içinde oldu.
Venedik Üniversitesinden emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Asım Tanış,
Kemerhisar için 2001 yılında gelen Tyana kazı ekibine bölgede inceleme
gezisi yaptırarak Tyana ile bölgenin tarihi doku oratklığını da gözler
önüne serdi.
Yediodalar, Tyana olarak tanımlanan alana daha da yüksekten bakan bir
noktada olduğu için, bölgeye egemen bu yerde mutlaka inceleme ve kazı
yapılmasını Ömer Fethi Gürer olarak çok kere önerdim ne yazık ki
Yediodalara bu kere gittiğimde kaçak kazılar ile bölge adeta talan
edilmişti.
Prof. Dr. Asım Tanış İftiyan için diyordu ki-“ belki hiç üzerinde
durmadiğınız bir ayrıntıyı vereceğim. Arastırmacıları en çok etkileyen,
onlarin kuşkularını gideren, "Eftiyan" (ya da kimisince: İftiyan)
sözcüğüdür. Bu bugünkü Istanbul sözcüğünün kaynağı, Yunanca,
"Eistenpolin" (kente, kente doğru) gibi, "Eftiyan" (Tyana'ya, Tyana'ya
doğru) sözcüğü de eski Tyana adının kalıntısıdır. Bunun başka bir ilginç
yönü ise bu sözcüğün özellikle şimdiki Kemerhisar’ın kuzeyi için
kullanılmış ve kullanmakta olması. Neden acaba? Bunu ilerdeki
araştırmalar belki açıklayabilecek.
Sonra özellikle "Eftiyan" sözcüğü genellikle "Eftiyan tepeleri" ve
"Eftiyan kelerleri" için kullanılır. Bu tepelerin ve kelerlerin önemi
neydi? Hıristiyanlık yaygınlaşmaya başladıktan sonra mı böyle bir durum
çıktı ortaya ? Daha bilinmiyor.’
Tyana kazıları devam ederken İftiyan'da kaçak kazılar yapılması ve
bölgede bilinçsizce tahribatın olması gelecek adına büyük bir değer
yumağının yok edilmesidir.
Gürer'in önceki yazıları:
NİĞDE'DE SON EVLERİ OLSUN KURTARALIM
TYANA VE KÖŞKHÖYÜK
NİĞDE HASKÖY'DE TARİHİ KALINTILARIN ONARILMASI İSTENİYOR
ÇUKURKUYU’DA YÜZLERCE YILLIK TARİHİ KENT İNCELEME BEKLİYOR
NİĞDE YEŞİLBURÇ
ASMAZ'DA ROMA KİLİSESİ VE TARİHİ DOKU İLGİ BEKLİYOR
ALTUNHİSAR'DA KORUNMASI İSTENEN ESERLER DE HARAP OLUYOR
NİĞDE NARLIGÖL İLE TURİZMDE ÇIKIŞ ARIYOR
|
