01.06.2006

Niğde'nin Altunhisar ilçesi Yeşilyurt kasabasında tarihi eserler görenleri hayret ve ilgi içinde bırakırken bakımsızlık ve onarım görmemeleri nedeniyle yıkılmaları üzüntü yaratıyor.

Ömer Fethi Gürer olarak ilk kez 1975 yılında haber olarak gündeme taşıdığım bölgeye yıllar sonra gittiğimde gördüklerim turizm için merkez olabilecek bölgede yılların ne kadar boşa geçirildiğini saptadım.

Niğde yöresindeki en eski yapılardan sayılan Roma Kilisesi olarak adlandırılan yapının büyük ölçüde harap edilmesinin yanında, ilk kez 1975 yılında açığa çıkan Rahibeler Evi'nin fresklerin ise tamamına yakını kazınarak yok edildiğini gördüm.

Dönemin belediye başkanı Ahmet Tanker tarafından korunması istenen eserler neredeyse yok olma noktasına gelmişti.

Niğde merkeze bağlı Yeşilburç Kasabası ile adı karıştırılan ancak tarihi doku olarak daha önce oluştuğu bilinen eski Asmaz, günümüzdeki adıyla Yeşilyurt Kasabası Bergama Krallığı bölgesinde adına rastlanan Antigu (Altunhisar) ilçesi ile içiçe sayılacak mesafede yer alıyor. Doğası da tarihi kadar görülmeye değer.

Yeşilyurt (Asmaz) vadisi Ihlara kasabasının görünümünü andıran zenginliğe sahip. Kasabada Vadiye bakan çok sayıda kayadan oyma mağara var. Bu oyma mağaralardan biri taş değirmeni. Taş değirmeninde ise halen tarihi taş bir kenara atılmış duruyor. Taşın müzeye alınması ve korunması isteniyor.

Helenistik dönemde askeri ve yerleşim açısından önemli bir bölge olan Hasan Dağı'nın eteklerinde bulunan tarihi kale ise yağmacıların bu kere kapısını buldukları bir doku olmuş. Bu kale ile ilgili Ömer Fethi Gürer olarak çok kere yazıp içine hava olmadığı için girilemediğinden söz etmiştim.

Kasabada kalenin durumunu sorduğumda üç yanı uçurumolan kaleye define avcılarının erişip kapısını bulduklarını ancak kum dolu olması nedeniyle içine giremediklerini öğrendim.

Yeşilyurt kasabasında Keşlik bölgesinde de yapılan kazılarda önemli bulgulara erilmişti. Roma ve Bizans dönemine ait yerleşim yeri olan bölgede manastır ve kilise kalıntıları, kaya oyma mağara evler ile görkemli tarihi bir doku bulunuyor. Yeşilyurt kasabasından Cengiz Yılmaz, kilisenin çok eski tarihlere ait olduğunu ve bölgeye tek tük de olsa gelen turistlerin kilise rahibe evi ve mağaraları gezdiklerini, ayrıca bölgede büyük bir manastırın da olması gerektiğine değinip rahibeler evi yakınında ,yer altında kalmış böyle bir eserin varlığı olasılığından söz ettiklerini anlattı.

Fransız bir turistin rahibeler evinde yaptığı incelemede Meryem Ana freski, İsa ve havarileriyle ilgili fresklerin olduğunu söylediğini, bölgenin gerçek orta Kapadokya'nın merkezi olarak görülmesi gerektiğini söylediğini belirtti.

Yeşilyurt kasabasında, mağara evlerin yanında yakın dönemlere kadar halkın hamam olarak kullandığı oyma yapı, taş değirmen yanında üst katlara çıkılan mağaraları ile vadiye bakan güzel bir manzara yer alıyor.

Bu alandaki tarihi Roma kilisesi ise 1975 yılında gördüğüme oranla adeta delik deşik edilip oyulmuş. Kasnaklı Kilise bölgedeki en ilginç kilise kalıntısı, iç dokusu tamamen bozulan ve onarılmaz ise yıkılma aşamasına gelen kilisenin diğer kiliselerden farkı Romalılardan kalan bir örnek olması. Yeşilyurt kasabası bölgede, elinde harita ile turistin çıkıp gittiği bir düne sahip.

Niğde yöresinde yeni bir Ihlara olmaya aday bölgede tarihi doku için yapılması gerekenler var.

Öncelikle Roma Kilisesi ve oyma mağara evlerin gezi için düzenlenmesi gerekiyor. Ayrıca, ilçedeki birkaç eski tarihi ev de korumaya alınması gereken eserler olarak dikkat çekiyor.

Gürer'in önceki yazıları:
ALTUNHİSAR DA KORUNMASI İSTENEN ESERLER DE HARAP OLUYOR
NİĞDE NARLIGÖL İLE TURİZMDE ÇIKIŞ ARIYOR