Çiftehan Hamam-Kaplıca
Ömer Fethi GÜRER
Nigdekent@mynet.com
23.07.2007
ÖMER FETHİ GÜRER
Niğde dağıyla taşıyla; doğa, tarih ve doğal güzellikleriyle her adımda
kol kola diye çok kere yazdık.
Niğde'de, farklı yerlerde çok sayıda hamam görürsünüz.
Osmanlı hamamlarında yorgunluk atmanız da olası ama Niğde için önemli bir
kaplıca merkezi var ki bu bölgede yorgunluk atmadan öte, sağlık için de
yarar görürsünüz.
Adana, Ankara ve Kayseri bağlantı yollarının geçtiği Toroslardaki Çiftehan
ve Ulukışla ilçe sınırları arasında, belediye ile yönetilen, denizden
1020 metre yükseklikteki şifa merkezinin adıdır.
Yörede iki han varmış zamanında; adını da ondan aldığı söylenir.
Sıcak su kaynağının bulunduğu alanın tarihi ise Hittitlere kadar gider.
Çukurova'ya yakınlığı nedeniyle yayla olarak da ilgi gören kaplıca
Toroslar'da, Niğde'ye 80 km uzaklıktadır. Ayrıca demiryoluyla ulaşıldığı
gibi, yaz mevsiminde de Bor ve Niğde'den düzenli minibüs seferleri
yapılır.
Mart ayında başlayan ılıman hava Eylül sonuna kadar devam ettiği için de
uzun sayılacak bir süreçte ilgi alanıdır.
Yeni yapılan modern tesislerle kışın da faaldir.
"II. Derece ve Öncelikli Termal Kaynak" sınıflandırılmasında yer alan 30
termal kaynaktan biri olarak tanımlanmaktadır.
Çiftehan'ın sıcak su kaplıcaları ünlüdür.
Hitit, Roma-Bizans döneminde bölgede yerleşmeler olduğunun bulgularla
saptanması tarihi dokusu açısından da bölgenin önemini göz önüne
sermektedir.
Şifalı sudan iki bölümden oluşan hamam ve havuzlarda yararlanılmaktadır.
Eski havuzun temellerinin Roma dönemine ait olduğu uzmanlarca
belirlenmiştir.
Mevcut hamam ve havuzun ise Selçuklular dönemine ait mimari özellik
taşıdığı saptanmıştır.
Mısır Kraliçesi Kleopatra'nın Bahçeli Köşk gibi Çiftehan'a geldiği
ve kaldığı da rivayet edilir.
Karaman Valiliği döneminde Cem Sultan tarafından tamir ettirildiği
bilinmektedir.
Kadın ve erkeklere mahsus iki bölümden oluşan hamam iki ayrı kubbeyle
örtülüdür.
Cumhuriyet döneminde ilçe olan Ulukışla Çiftehan kaplıcalarını Mustafa
Kemal Atatürk, 6 Şubat 1934 tarihinde ziyaret etmiş ve gereken önemin
verilmesini istemiştir.
Milletvekili Halit Mengi'nin kaplıcaları Niğde ziyaretinde anlatması
üzerine Çiftehan'a gelen Mustafa Kemal Atatürk'ün direktifleriyle bakım
ve düzenlemelere gidilmiştir.
Günümüzde modern tesisler yapılmıştır. 400'ü vasıflı, 700'ü vasıfsız olmak
üzere yaklaşık 1100 yataklı konaklama tesisi vardır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli bir, sağlık bakanlığı belgeli beş
tesis, kaplıcadan yararlanmak isteyenlere hizmet vermektedir.
Konaklama için taş oda ve pansiyonlar da mevcuttur.
Çiftehan kaplıcaları suyunu Cumhuriyet döneminde, 1 Mart 1949 tarihinde
Prof. Dr Kerim Ömer Çağlar incelemiş ve Refik Saydam Hıfzısıhha
Enstitüsü'nde tahlilleri yapılmıştır.
Suyun romatizma ile birlikte kadın, böbrek ve deri hasatlıkları;
metabolizma bozukluğundan ileri gelen şişmanlık ve gut hastalığına
karşı şifalı olduğu belirtilen önemidir.
M.T.A. Enstitüsü'nün yaptığı araştırmada kaplıcalarda birbirine yakın üç
kaynağın varlığı tescillenmiş ve sıcaklık değerleri benzer derecelerde
saptanmıştır.
Suyun sıcaklığı 49-52 derece Ph değeri ise 7,3-7,8 civarındadır.
Çelikli ve kükürtlü adıyla bilinen iki kaynaktan gelen kaplıca suyu
sülfatlı, sodyumlu, klorürülü, kalsiyum bileşimlidir.
1970'li yıllarda 50 Lt/sn olan kaplıcanın debisinin 10 Lt/snlere kadar
gerilemesi koruma eksikliğine bağlanmaktadır.
Kaplıca çocukluğumuzda, yaz başında ailece taşındığımız yerdi. O yıllarda
küçük evlerin yanında, çok sayıda çadır kurulur bölge panayır alanına
dönerdi.
Gece-gündüz eğlencenin yanında sıcak su yer alan hamam şenlikli olurdu.
Son yıllarda yapılan modern tesislerle başta Arap ülkeleri olmak üzzere,
farklı ülkelerden kaplıcaya ilgi gösterenler oldu.
Yayla olması nedeniyle Çukurovalılar için, Çiftehan çekim merkezi olma
özelliğini sürdürüyor.
Bölgeye kışın da gereken önemin verilmesi, hemen yakınında yer alan
Bolkar Dağı'ndaki kayak merkezinin bir gün tamamlanmasıyla olacak.
O zamana kadar Çiftehan şifa merkezi olarak çekim alanı olsa da Bolkar
Kayak Merkezi'nin açılması, spor ve kış turizmiyle buluşacak olan bölgede
özelliklerin yoğunlaşması kadar yeni açılımlar da sağlayacak.
Bakalım Bolkar Dağı Kayak Merkezi ne zaman tamamlanacak?
Ömer Fethi Gürer'e ulaşmak için nigdekent@mynet.com yazabilirsiniz.
Gürer'in Turizm Forumu'nda yayımlanan tüm yazıları:
|
