Niğde Kalesi
Ömer Fethi GÜRER
Nigdekent@mynet.com
20.08.2007
Niğde'nin tam orta yerinde, Alaaddin Tepesi'nde görkemli kaleden geriye
kalmış olan bir iç kale yer alır.
Günümüzde ayakta kalan tek kalıntı olduğu için de Niğde kalesi olarak
anılır, bilinir ve kale Niğde için bir simge gibidir.
Alaeddin Tepesi ve iç kale dıştan izlenmesi için Niğdeli konuklarını alıp
bu alana götürür.
Niğdeli olup da kaleye gezmek için çıkmayan yok gibidir ama kale içini
gören var mı, diye sorsanız onu da gören yok gibidir. Çünkü Cumhuriyet'in
ilk yıllarına değin, Osmanlılar döneminde hapishane olarak kullanıldıktan
sonra kapılarını kapatmış ve viran olmuştur.
İşte bu yapı için 30 yıldır yazdığımız çok sayıda makalede kurtarılmasını
istedik ve kale içinde oluşturulacak birimlerle Niğde'nin farklı bir dokuya
ereceğini yaza geldik.
Kimi zaman yetkililer onarılıyor, onarıldı, oldu, açılacak der; biri gider,
biri gelir, aynı sözler tekrar edilirdi.
Kalenin bazı bölümlerinde onarımların yapıldığı da oldu.
2000 yılında, Vali Refik Arslan Öztürk (halen Manisa valisi) döneminde
Niğde'de birden çok eser için yoğun çaba ve çalışmalar başlatıldı. O
dönemde projeler hazırlandı. Bu çalışmalarda ele alınan bir mekan da kale
idi. Dönemin Turizm Bakanları geldi. Kimi bu kale kısa sürede çöker dedi.
Kimi hemen kurtarılmasını istedi ve o dileklerde bulunan bakanlar da
görevlerinden gitti.
Sonunda Muğla'ya atanan İl kültür ve Turizm Müdürü Murat Süslü
takipçiliği, geçen dönem görev yapan milletvekillerinin de katkılarıyla
Turizm Bakanlığının 5. 4. 2006'da başlattığı proje çalışmasıyla Niğde
Kalesi'nin restorasyonu başladı. Çalışma 5. 4. 2007 tarihinde tamamlandı
ve Niğde için tarihi dokunun çok özel bir unsuru ayağa kalktı.
Mutlaka görülmesi gezilmesi gereken; özelliği ve güzelliği olan kaleiçini
de bu sayede görme olanağına erdik.
Niğde Kalesi'nin esasen üç ayrı kaleden oluştuğu farklı kaynaklarda yer
alıyor.
Kalenin ilk halkasından iz kalmamış, ancak ikinci surlardan Sungurbey
Camisi'nin yer aldığı alanda 300-400 metrelik bir sur kalıntısının olduğu
yer var. Kurtarılan bölüm ise Alaaddin Tepesi'nde, kuzey kısımda yer alan
iç kale. Yapılışı kesin olarak bilinmiyor.
Bilim adamlarınca kalenin bir höyük üzerinde inşa edilmiş olabileceği
belirtiliyor. Bizans döneminde yapılmış olma ihtimaline karşılık, günümüze
eren bölümlerde Anadolu Selçuklularının izleri var. Selçuklu-Osmanlı
döneminde onarımlar da gören kalenin çevresinde dükkanlar ve işyerleri
yer alıyor. Kalenin yer aldığı tepede ise Rahmaniye Camisi ile başı taçlı
kadın gölgesi oluşan kapısıyla ünlü Alaeddin Camisi de yer alyor.
Kalenin çevresindeki kimi yapılar Cumhuriyet döneminde park ve alan
düzenlemesi nedeniyle yıkılmış. İç kale önünde yer alan parkta bir gazino
1960'lı yıllarda yapılmışsa da sonradan yıkılmış. Bu alanda dinlenme ve
gezi alanı olarak kullanılıyor.
İç kalenin güneybatı köşesinde yer alan saat kulesi ise burcun yarısı
yıkılıp içi doldurularak, 1901 yılında yapılmış.
Dört bölümden oluşan saat kulesi kaide ve gövde on keşeli olarak inşa
edilmiş.
İç kalenin yanında, onu tamamlayan ayrı bir görünümle saat kulesi
izlenebilmektedir.
İç kale dinlenme alanları gezi yerleri yanında çan, dabak halı gibi el
sanatları için oluşturulan odalar ve bölmeler salonla iç kale
farklı bir zenginliğin merkezi olmuştur.
Niğde için bu güzel kazanım noktasında ne yazık ki eleman yetersizliği
nedeniyle kimi bölümlerin ziyaretçilere açılması sınırlı kalmaktadır.
Yörede bu kadar orijinal dokusuyla ayakta kalan tek örnek olan Niğde
Kalesi onarımdan sonra mutlaka turizm için çekim ve ilgi alanı olmalıdır.
Üniversite ve diğer kurumların da sahiplenmesiyle dinleti ve sergi alanı
olarak da kaleden yararlanılmalıdır.
Niğde için çok çok önemli ve özelliği olan bir yapının kurtarılıp ziyarete
açılması doğru gerekli ve güzel bir hizmettir.
Emek verenlerin, katkısı olanların ellerine sağlık.
Açıkcası ben kaleyi gezerken çok keyif aldım.
Tarihe uzanan kısa bir yolculuğu burada yaşadım. Keşke dedim
Ankara -Adana yolundan görünen Niğde Keçikalesi, Murtandı kalesi,
Yeşilyurt Kalesi, Lülve kalesi gibi Niğde'nin önemli bir şehir olduğu
Osmanlı ve daha önceki dönemlerin yapıları da kurtarılıp turizme
kazandırılsa.
Ömer Fethi Gürer'e ulaşmak için nigdekent@mynet.com yazabilirsiniz.
Gürer'in Turizm Forumu'nda yayımlanan tüm yazıları:
|
