Antik mezarlar ve Tepeköy


Ömer Fethi GÜRER
Yazara ileti



02.01.2008

Ömer Fethi GÜRER Niğde, Anadolu'da önemli bir yaşam merkezi olmuş, ne var ki her alanda olduğu gibi tarihsel süreç içinde Niğde gündemde olmayı ve değerlerini gün ışığına çıkarmayı yeterince başaramamış merkezlerimizdendir.

Niğde ile ilgili olarak yüzlerce yazı yazdım. Çoğunluğu tarihi dokusu ile ilgili. Zaman buldukça köy kasaba geziyorum ve anlatılanları dinledikçe ve kiminde gösterilen alanlardaki durumu izleyince üzülüyorum.

Niğde birden çok krallığın başşehri olmuş. Niğde ile ilgili araştırmalarımda görüyorum ki kimi gezgin yada incelemeciler de o geldikleri süreçte izledikleri yollar ya da ellerinde olan bilgi-belgeleri geliştirmişler. Niğde için, toprağı kazsan tarih çıkıyor, dense yeridir. Bu birden çok alanda geniş yerleşim yerleri ile ispatlı bir durumdur. ACI VE DÜŞÜNDÜRÜCÜ OLAN son yıllarda kaçak kazılar ile başlayan talandır. Bu talanda en çok nasibini alan ise mezar yerleridir. Öyle ki açılan mezarlardan çıkan kıymetli maden olmadığı dönem öncesi cam çanak çömlek eşyaların tahrip edilmesi düne ait bir çok izi alıp gitmektedir.

Jandarma yaptığı çaba, çalışma ve müze müdürlüğünün uğraşları bu alanda olsa da vatandaş blinçlenmesi sağlanmadan bu tahribat duracak gibi görünmemektedir. Niğde için birden çok yeri gündeme taşıyıp talan ve yağma ile ilgili yazılarım oldu ama görünen o ki bu anlamda yapılması gereken çok çalışma ve işte var.

Niğde il genelinde Keçikalesi, Hasandağ Ulukışla, Yeşilyurt Asmaz, Çukurkuyu, Bağdüz, İftiyan , Tyana, Bahçeli, Gökbez, Karaltı, Dikilitaş, Cücü, Kurdunus, Kayaaltı, Bahçeli Köşk, Çiftlik, Kula, Azatlı, Hasaköy, Misli, Tepebağ, Aktaş, Uluağaç, Kiçiağaç, Maden, Ulukışla , Ovacık gibi yerlerde eski mezar yerleri ve kalıntıları, izleri son dönemlerde kimi bilinerek kim tesadüfen açığa çıkmaktadır.

Niğde ve Kasaba Ulukışla'da kemerli anır mezarlar bulunmaktadır. Karaltı kasabasında, iki yerde mezarlarda, taşlarda görülmeye değer ayrıntılardır. Niğde Akmedrese avlusunda bulunan lahit mezarlar dünün ayrıntıları günümüze taşımaktadır.


Niğde'nin 5 kilometre ötesinde yer alan Tepeköy'de define avcıları son kral mezarını da yıkmak için çevresini oyduklarında resimlemişti.

Bölgede yer alan 100'ü aşkın antik mezar ise yağmacılarca açılıp talan edildi. Köy halkından bölgede kırılmış küçük su kapları gördüklerini söyleyenler olurken Köy Muhtarı Mustafa Coşkun Cin gören mevkiindeki mezar ve kalıntıların kimliği bilinmeyen kişilerce talan edildiğini anlattı. Tepe köy'de yaklaşık 3 kilometre ötede Niğde merkeze kuş bakışı bakan bölgeye otomobilim ile ulaşmaya çalışırken bozuk yollarda sık sık araç yere vurdu. Bir süre sonra aracı bırakarak tırmanışa geçtik. Biz gündüz gözü ile zor ulaştığımız yere gece gelip kazılar yapılması ilginçti.

Kral mezarı Niğde'ye bakan görkemli bir yapı idi. Bir buçuk metrelik taşlar birbirine geçme yapılarak kubbemsi bir kemerli mezar inşa edilmişti.

Muhtar Mustafa Coşkun ile mezar yakınına çıktığımızda mezar yanında büyük bir çukur açılmıştı.-? olamaz ?dedi. Daha bir aya önce bu çukur yoktu. Ve açılan çukur son kral mezarında temellerine doğru iniyordu. Niğde bölgesinde bu tür yapılanma ile yani insan gücü ile yapılan ve böylesi büyük taşlar ile oluşturulmuş ilk yapı olarak gördüğüm kalıntıda üzüntü ile izledim. Görkemli idi.

Adana- Kayseri yolu kuşbakışı izlenen yerde bir tarih bulgusu daha yok olmak üzere idi. Muhtar Mustafa Coşkun çevredeki tepeleri gösterdi. Her tepede bir yığma mezar vardı ve bunlardan bir kaçının yanına gittiğimizde açıldığını gördük. Koca- koca taşları kaldırıp mezarları talan edip öylece bırakmışlardı.

Muhtar Cigören, Mergava, Körhan ören bölgelerinde kontrol, inceleme, araştırma beklentisini anlattı.

O arada, köy için açılan bir dağ yolunu işaret etti.

Mergava Kalesi son izlerini gösterdi.

Bu yolda çalışmalar sırasında çok mezar açığa çıkmıştı.

Ayrıca antik kent yerleşmesi olarak bilinen alanı gösterdi.

Bu bölgelerde acil bir kazı çalışması gerektiğin ve çok bulguya erişeceğine inandıklarını dile getirdi.

Bölgede gördüklerimiz ve gözlemlerimiz Niğde için en yoğun tahribatın olduğu alan izlenimi edinmemize neden oldu.

Niğde Karaltı, Dikilitaş, İftiyan gibi yerlerde verilen zarar bu bölgede yok etme noktasına ermişti.

Bilim adamları bir kafatası ile tarihi dünü aydınlatma çabası içindeyken kimlere ait olduğu saptanamayan 100'e yakın mezarın 80'inin açılması ve son kral mezarının yok edilme boyutuna gelmesi konunun önemini gözler önüne seriyordu.

Taka yunus denilen farklı bir yerde yapılmış künk boruları ile oluşan kalıntılar daha yakın yılları tanımlarken kral mezarı ve çevresi antik dönemin izlerini taşıyordu.


Sayfayı
Kopyala Yazdır Kaydet Kapat

www.turizmforumu.net
info@turizmforumu.net