---

Turizm Bakanı'na çağrı: Katliam var!

---

Ömer Fethi GÜRER
Yazara ileti

17.07.2008

Niğde'nin Bor ilçesi İftiyan bölgesi Yediodalar olarak anılan yörede tarihten izler taşıyan kaya oyma yapılar vardı. 40 yıldır bilinen bu alanda yer alan Yediodalarda duvarlarda ilginç şekillerin yer aldığı doku dikkate değerdi.

Geçen yıllarda bu alanda, farklı noktalarda kaçak kazıların izleri görülmeye başladı. Yetkililere durumu ilettim. Bu alanda Jandarma önlem aldı. Suçlular yakalandı ama süreç durmamıştı.

Bu yıl bölgeye yeniden gittim. Yeni İl Kültür ve Türizm Müdürü Mehmet Koç ile bölgeyi gezdik.

Gördüklerime inanamadım. Yediodalar tehrip edilmesinden öte o tarihi doku delik deşik edilmişti. Toprak bir metre eşilmiş ve alttaki yapı taşları sökülerek kuşaklarla içine sarkılmıştı. Devlet bu alanda daha kazı düşüncesi içinde değil iken mevcut hali ile bölge tam talan halinde idi.

Müdür duygulandı. Çok, çok üzüldü. "Burada bir yeraltı şehri var," sözleri dudaklarından dökülürken bölgedeki tarihi zenginliğin nasıl bunca yıl bu kadar ihmal edildiğini düşünür gibiydi.

"Bu yerlerin bu halini görünce çok üzülüyorum," dedi. Gereken ne ise yapacaklarını belirtti. Valimiz Selahattin Öztürk ile de konuyu görüştüm.

Valimiz ilk elde jandarma ile bölgeyi takibe alalım dedi. Sanırım bu çalışma başlamıştır.

İftiyan Roma dönemine ve ötesine uzanan bir tarihin merkezi. Bu bölgede açığa çıkan kalıntılar Çukurkuyu, Gümüşlerde ki duvar işlemelerini andırıyor. Geçen yıl bu bölgede köpek geçecek kadar açıklıktan içeri girilmiş ve bu alanda biribirine bağlanan üç oda tahripe dilmişti.

Yaklaşık bir kilometrelik alanda korkunç bir tarihi derinliğin kısa sürede tarımar edilmesi akıl alacak gibi değildi. Bugün dahi harekete geçilse bu alan kurtarılması olası idi ve muhtemelen Tyana olarak anılan yörede saray ve önemli yapılar, toprak altında olan doku ile bütünleşiyordu.

Bahçeli Köşk kazı alanına bakan, Roma havuzunu gören, yakınında su kaynağı olan bu yöre aynı zamanda Tyana'yı da yukarıdan seyretme olanağına sahip bir yükseklikte idi.

Yıllardır yapılan kazılar gibi zaman alması düşünülmeyen kurtarılması istenirse kısa sürede açığa çıkması muhtemel bir şehir rastgele yerlerden içine giren yağmacıların ellerinde yok oluyordu. Yüzeyde temizlikle açığa çıkacak yer altındaki geniş bir alana dağılan kent tümden parçalanmak üzere idi. Geçmişte Çukurkuyu ve Aktaş dinamit ile uçurulan eserler yerine bu kere içine girilerek tahrip ediliyordu. Belki bir gün burasının da havaya uçurulması muhtemeldi.

Bu konuda Kültür Ve Turizm Bakanlığı'nın mutlaka yapması gerekenlerin olduğunu düşünüyorum. Bir - bir buçuk metre toprak temizlenip yapılar açığa çıkacak bu bölge için diyeceğim o dur ki:

BU BİR YALVARIŞTIR.

BU BİR ÇAĞRIDIR.

BİR TARİHİ ZENGİNLİK İNSAN ELİYLE KATLEDİMEKTEDİR.

KAÇAK KAZILAR NEDNİYLE ALAN DELİK DEŞİK DURUMDADIR.

Böylesine önemli bir alanın hemen yanında taş ocağı izni verilecek kadar olaydan bihaber insanlar vardır iyi ki bu taş ocağı durdurulmuş ve sit alanı olarak ilan edilen bu alanda, bu çalışma geriye yapılanlarla oluşan yığınlar kalmıştır ama taş ocağı eremediği alandaki tarihi doku halen gözle görülür zenginliktedir. Bunun ele alınıp üzerindeki topraktan arındırılmasıyla gezi ve turizm için büyük bir mekan doğacaktır.

Valimiz, İl Kültür ve Turizm Müdürümüz, Müze Müdürümüz bölgemizde tarihi değerleri önemseyen ve değer bulması için çabalayan insanlardır. Onların da bu konuya duyarlı davranıp mutlaka Niğde'de yeni bir kazının başlamasına vesile olacakları umudumdur.

Keza Miletvekillerimizin de meseleye eğileceklerini düşünüyorum. Yarın geç olacak gibidir. Bu bölgede delikler açıp içine girenler duvarlarda olmayan altını parayı, defineyi aramak için kırıp yıkmakta ve özellikli olan her şeyin bir yerde geleceğe kalması engellenmektedir.

Gördüğüm manzara beni ağlatacak kadar üzdü ve görünüm vahimdi. Uzmanı, yetkilisi, memleket sevdalısı herkes gibi bu konuya duyarlı olanları mutlaka ve mutlaka bu alana bu bölgeye bu tarihe sahip çıkmaya çağırıyorum.