15.08.2008

Niğde il genelinde belirli bölgelere gittim.

Bu alanlarda bulunan tarihi eselerin son durumlarını yerinde gördüm.

Tarihi özelliği ve önemi olan birkaç eserin önemli ölçüde onarım görerek kurtarılmasına rağmen yaygın olarak tarihi dokuyu oluşturan eserler harap ve define avcılarının talanı ile yok edilmek üzeredir.

Bu bağlamda kritik bölgeler,

İftiyan
Karaltı
Yeşilyurt
Tepeköy

Ve bölgede yedi ayrı yerde yer alan tarihi kale kalıntılarıdır.

Kaçak kazı ile bu alanlarda önemli tahribata yol açılmıştır.

Gün ışığına çıkması gereken ve düzenleme bekleyen yerlerin başında ise Kavlaktepe yeraltı şehrinin de yer aldığı aşlan ilk sırada gelmektedir.

Ecdat yadigarı tarihi doku Niğde kurtarılanlardan kat kat fazlası zayi olma noktasında yıpranmış durumdadır.

Kale gibi, öküz Mehmet paşa kervansarayı gibi kurtarılan yerler vardır. Akmedrese de onarım devam etmektedir. Ama Sungur Bey cami gibi muhteşem bir eserden geriye çok az orijinal doku kalmıştır.

Türbelerde bu bağlamda göz önünde olanlar onarılmış kurtarılmıştır ama Ulukışla kuran Sücaddin Türbesi hali içler acısıdır.

Kirli eller tarihi dokularda define arama adına bilinçsizce kazılar yapmaktadır. Bunun sonunda çok sayıda eser tahrip olmuştur.

Onarılan eserlerde ise orjinaline sadık kalınmayan alanlarda dünde olanlar yok olmaktadır.

Bu bakımdan açık örnek Sungurbey Cami doğu taç kapısının halidir. Orjinalinden tam anlamı ile farklılaşmıştır.

Bu arada geçmişte ciddi ölçüde gündeme alınan Bor ilçesinde iki yapı vardı. Bilginler Konağı onarıldı. Cığızoğlu Konağı'da onarılması için o dönem Mahmut Uğur Cetin ödenek geldiğini söylemişti. Son haline baktım bir yıldır bir iş yapılmamış. Bu durumda bu eser ile ilgili proje ne oldu sorusu aklıma geldi.

Öte yandan, Akmedrese ciddi onarıma alınmış. Bahçesinde çok sayıda önemli taş işçiliği ile oluşmuş eser vardı. Bu eserleri kenardan ortaya almışlar ve üzeri örtülmüş. Geçmişte bu tür açıkta onarımlarda tarihi eserlerin kırılması kaybolması olmuştu.

O NEDENLE İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRÜMÜZ, MÜZE MÜDÜRÜMÜZ VE VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NÜN BU TARİHİ ESERLERİ SAYARAK TANZİMİNİ YAPIP DENETİM ALTINDA TUTTUKLARINA İNANIYORUM, İNŞALLAH ÖYLEDİR.

Bu benim kendi fikrim. Sungurbey camisi'ndeki taş işçiliği motiflerin dahi yerinden kırılarak alınıp soyulduğundan şüphe ederim. Çünkü portalda yer alan taş işçiliğinin örnekleri olan yerlerde, öyle yerlerden taşlar bir düzen ile alınıp çıkmış ki yıkıntı tahripat o şekilde olurmu diye her zaman aklım karışır. -

Lafın özü yapılanlar var ama yapılması gereken ise daha çooooook.