TURİZM PLANLAMASINDA DURUM VE GERÇEKLER
Zafer Cengiz
Turizm Uzmanı - İşletmeci
zafer@cengiz.gen.tr
30.09.2006
Türkiye Turizminin gelişme sürecinde planlı ve programlı bir büyümenin getireceği sonsuz yararlar yıllardır vurgulanmakta fakat turizm öncesinde başlayan planlama çalışmaları, her nedense turizm geliştikten sonra iyice unutulmuştur. Bugün için, geliştikçe her türlü sorunları ile büyüyen ve sağlıksız unsurlarını tamir edilemez şekilde geleceğe beraberinde taşıyabilecek olan bir turizm modelimiz oluşmuş haldedir. Kıyı yağması ile çevrenin aşırı kirletilerek ülke kaynaklarının heba edilmesi alışkanlıkları, giderek yaygınlaşıyor.
Arazi ve gayrimenkul rantı edinmeye odaklanmış olan turizm yatırımları ile, turizmin vaz geçilmez unsuru olan entegre organizasyon ve hizmet kalitesi, yıllardır kulak arkası edilmektedir. Ülkenin turizm potansiyelinin bol keseden ve hızla tüketilmesi anlamına gelen bu yaklaşım ile, her geçen yıl daha da yıpranacak olan ülke imajı neticesinde turizm ürünü de kaçınılmaz olarak çaptan düşecektir. Hizmete değil, ranta odaklanıyorsunuz ve malınızı çarçur ederek arz-talep dengelerini, dolayısı ile de piyasayı altüst ediyorsunuz. Bunun doğal sonucu, bindiğiniz dalı kesercesine elinizdeki kaynaklardan ve hedeflenen ranttan da olmak değil midir? Söz konusu çelişkileri yerine oturtmak ve piyasayı yoksun olduğu düzene kavuşturabilmenin tek çaresi olan "planlama" unsuru ise, inatla gündeme bile oturtulamamaktadır.
Planlama yaklaşımıyla turizm ürünümüzün durumu ve kapasitesi nedir? Gelişen ve değişen koşullara göre nasıl iyileştirilir? Piyasadaki tıkanıklıkların giderilmesinde çözüm alternatifleri nelerdir? Şeklindeki hayati sorulara bilimsel esaslarda ve sürekli çalışmalar ile ortak çözümler aranması, etkili örgütlenme ve kaynak üretme modelleri ile uygulanması söz konusudur. Turizm endüstrisine bir bütün olarak yaklaşılmadığı sürece, zincirin halkalarında oluşacak bir hata sonucunda tüm sistemin kolayca çöküşü, hiç de şaşılacak bir şey değildir. Yıllardır ihmal edilen planlama çalışmaları ise, özellikle Antalya'da ortak bir ihtiyaç zemini bulmuş olmasına rağmen, başlatılamamaktadır. Nedeni ise gayet basittir. Bu güne kadar dağınık ve kopuk çalışarak sektörel bütünlüğe kavuşamamış ve mesleki örgütlenmesini tamamlayamamış olan turizm piyasasının elinde, sektörü düzenleme yetkisi ve bu konuda profesyonel çalışma yapacak birliktelik modeli ile mali kaynaklar yoktur.
Bu durumda akılcı yol, turizm gibi dünya çapında popüler ve ülke düzeyinde ekonomik avantajı yüksek olan bir sektörde Devlet'in düzenleyici ve destekleyici rol oynamasıdır. Nitekim, son sektör görüşmelerinde bizzat Başbakan'ca "turizm master planı çalışmalarının Eylül'de sonuçlanacağı" ifade edilmiştir. Sektör sorumluları da bu yaklaşımdan pek memnun olmuştur. Ne var ki gerçek durum hiç de iç açıcı değildir zira
yapılan tespitlere göre 'Turizm Bakanlığı'nca yürütülen planlamanın
turizm alanı olarak ilan edilen bölgelerdeki dar kapsamlı planlama
çalışmaları' olduğu ve beklenen 'master plan' kapsamı ile hiç de
bağdaşmadığı anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda, durum gayet vahimdir zira turizmde sektörel dengelerin tüm
cıvataları gevşemiş olup kötü geçeceği anlaşılan bir yıla girerken
gereken teşhislerin üzerinde kavram olarak bile uzlaşma sağlanamadığı
açıkça ortaya çıkmaktadır. Oysa diğer yandan, tüm olumsuzlukların yol
açtığı krizli ortamdan yararlanılarak turizmde ciddi ve kalıcı çözümlerin
üretilmesinin tam zamanıdır.
Bu yazı Akşam Akdeniz'den alınmıştır
Zafer Cengiz Arşivi :
Sayfayı
www.turizmforumu.net
info@turizmforumu.net
